Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
28 maja jest 148. (w latach przestępnych 149.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 217 dni. Słońce w tym dniu znajduje się w zodiakalnym gwiazdozbiorze Bliźniąt.
- imieniny obchodzą: Augustyn, Balladyna, Bogurad, Emil, German, Heladia, Heladiusz, Herkulan, Ignacy, Jaromir, Lucjusz, Łucjusz, Maria, Wiktor, Wilhelm i Wolrad.
- Armenia – Święto Niepodległości
- Azerbejdżan – Proklamacja Pierwszej Demokratycznej Republiki
- Etiopia – Koniec Reżimu Wojskowego
- Filipiny – Dzień Flagi
- Rosja – Dzień służby granicznej
- Wietnam – Oświecenie Buddy
- wspomnienia i święta w Kościele katolickim[1],[2] obchodzą:
[edytuj] Wydarzenia w Polsce
[edytuj] Wydarzenia na świecie
- 585 p.n.e. – zaćmienie Słońca w czasie bitwy nad rzeką Halys, które przewidzieć miał Tales z Miletu.
- 640 – Seweryn został papieżem.
- 1037 – cesarz Konrad II w trakcie powstania drobnych wasali włoskich wydał ustawę Constitutio de feudis, która przyznawała im nienaruszalność lenn i prawo do ich dziedziczenia.
- 1262 – w Clermont odbył się ślub późniejszego króla Francji Filipa III i Izabeli Aragońskiej.
- 1357 – Piotr I został królem Portugalii.
- 1588 – hiszpańska Wielka Armada obrała kurs na wybrzeże Anglii.
- 1754 – brytyjska wojna z Indianami i Francuzami: zwycięstwo wojsk brytyjskich w bitwie pod Jumonville Glen.
- 1831 – pierwsze wykonanie hymnu Argentyny w teatrze w Buenos Aires.
- 1864 – brytyjski protektorat Zjednoczone Kraje Wysp Jońskich został przyłączony do Grecji.
- 1871 – upadek Komuny Paryskiej.
- 1900 – całkowite zaćmienie słońca widoczne w Meksyku, USA, Portugalii, Hiszpanii i północnej Afryce.
- 1918 – Armenia i Azerbejdżan proklamowały niepodległość.
- 1926 – doszło do przewrotu wojskowego w Portugalii.
- 1934 – w Kanadzie urodziły się pięcioraczki Dionne, które jako pierwsze przeżyły okres niemowlęcy.
- 1937 – Neville Chamberlain został premierem Wielkiej Brytanii.
- 1940 – II wojna światowa: kapitulacja armii belgijskiej.
- 1940 – zdobycie Narwiku przez wojska alianckie.
- 1942 – front wschodni: zwycięstwo wojsk niemiecko-rumuńsko-włoskich w bitwie o Charków.
- 1948 – powstały Siły Obronne Izraela.
- 1950 – Joanna de Valois została ogłoszona świętą przez papieża Piusa XII.
- 1952 – Greczynki uzyskały prawa wyborcze.
- 1964 – utworzenie Organizacji Wyzwolenia Palestyny.
- 1971 – została wystrzelona radziecka sonda Mars 3.
- 1975 – wraz z podpisaniem Traktatu z Lagos utworzono Wspólnotę Gospodarczą Państw Afryki Zachodniej.
- 1982 – papież Jan Paweł II rozpoczął wizytę w Wielkiej Brytanii.
- 1987 – 19-letni pilot, obywatel RFN Mathias Rust, wylądował niewielkim samolotem w pobliżu Placu Czerwonego w Moskwie.
- 1991 – Albania: założono Uniwersytet w Szkodrze.
- 1991 – Meles Zenawi został prezydentem Etiopii.
- 1993 – Erytrea i Monako przystąpiły do ONZ.
- 1995 – minister spraw zagranicznych Bośni i Hercegowiny Irfan Ljubijankić zginął w śmigłowcu zestrzelonym przez Serbów koło Bihacia.
- 1995 – w trzęsieniu ziemi, które nawiedziło miasto Neftegorsk, na północy rosyjskiego Sachalina, zginęło 2040 osób.
- 1999 – w Mediolanie po 22 latach renowacji ponownie udostępniono dla zwiedzających Ostatnią Wieczerzę Leonarda da Vinci.
- 2000 – wybuchł wulkan Kamerun.
- 2008 – somalijscy piraci porwali niemiecki kontenerowiec MV Lehmann Timber.
- 2008 – Zgromadzenie Narodowe Nepalu zniosło monarchię i proklamowało federalną republikę demokratyczną.
- 2009 – co najmniej 19 osób zginęło, a ponad 50 zostało rannych w samobójczym zamachu bombowym na meczet w Zahedanie (Iran).
- 2009 – w katastrofie autobusu w Jambole (Bułgaria) zginęło 17 osób.
[edytuj] Urodzili się
- 1369 – Muzio Attendolo Sforza, włoski kondotier, założyciel dynastii Sforzów (zm. 1424)
- 1660 – Jerzy I, król Wielkiej Brytanii (zm. 1727)
- 1759 – William Pitt Młodszy, brytyjski polityk, premier Wielkiej Brytanii (zm. 1806)
- 1807 – Louis Agassiz, szwajcarski zoolog, paleontolog (zm. 1873)
- 1817 – Jerzy Henryk Lubomirski, polski polityk, kurator literacki, mecenas sztuki (zm. 1872)
- 1836 – Jan Karłowicz, polski etnograf, językoznawca (zm. 1903)
- 1861 – Arthur Kickton, niemiecki architekt (zm. 1944)
- 1862 – Edward Treacher Collins, angielski chirurg, okulista (zm. 1932)
- 1870 – Edward Krasiński, polski działacz społeczny, pamiętnikarz (zm. 1940)
- 1872 – Marian Smoluchowski, polski fizyk (zm. 1917)
- 1877 – Oskar Miłosz, francuski poeta pochodzenia litewskiego (zm. 1939)
- 1884 – Edvard Beneš, czeski polityk, prezydent Czechosłowacji (zm. 1948)
- 1887 – Henryk Strasburger, polski prawnik, ekonomista, polityk, minister (zm. 1951)
- 1889 – Richard Réti, czeski szachista, teoretyk szachów, twórca kompozycji szachowych (zm. 1929)
- 1891 – Emil Chaberski, polski aktor, reżyser filmowy (zm. 1967)
- 1892 – Josef Dietrich – SS-Oberstgruppenführer i generał pułkownik Waffen-SS (zm. 1966)
- 1895 – Bronisław Pieracki, polski polityk, minister spraw wewnętrznych (zm. 1934)
- 1899 – Irena Krzywicka, polski pisarka, publicystka, tłumaczka (zm. 1994)
- 1904 – Wincenty Pstrowski, polski górnik, przodownik pracy (zm. 1948)
- 1908 – Ian Fleming, brytyjski pisarz (zm. 1964)
- 1910 – Rachel Kempson, brytyjska aktorka (zm. 2003)
- 1910 – T-Bone Walker, amerykański muzyk bluesowy, prekursor gitary elektrycznej (zm. 1975)
- 1911 – Fritz Hochwälder, austriacki pisarz (zm. 1986)
- 1912 – Patrick White, australijski pisarz, laureat Nagrody Nobla (zm. 1990)
- 1913 – Erwin Lawaty, polski duchowny adwentystyczny, wieloletni pastor Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego (zm. 2008)
- 1915 – Feliks Baranowski, polski polityk, minister oświaty (zm. 1992)
- 1916 – Anna Jaraczówna, polska aktorka (zm. 1979)
- 1917 – Sir Gerald Cash, bahamski prawnik, polityk, gubernator generalny Bahamów (zm. 2003)
- 1917 – Leonid Teliga, polski podróżnik, żeglarz, pisarz, tłumacz (zm. 1970)
- 1920 – Richard Townsend Davies, ambasador Stanów Zjednoczonych w Polsce (zm. 2005)
- 1923 – György Ligeti, węgierski kompozytor (zm. 2006)
- 1925 – Bülent Ecevit, turecki polityk, premier Turcji, poeta, tłumacz (zm. 2006)
- 1925 – Dietrich Fischer-Dieskau, niemiecki śpiewak operowy (baryton)
- 1925 – William Hook, brytyjski szachista (zm. 2010)
- 1926 – Ferdynand Maria Sycylijski, książę Castro (zm. 2008)
- 1928 – Albert Booth, brytyjski polityk (zm. 2010)
- 1929 – Leszek Herdegen, polski aktor (zm. 1980)
- 1929 – Janusz Wolniewicz, polski pisarz, reportażysta (zm. 2006)
- 1933 – Zelda Rubinstein, amerykańska aktorka (zm. 2010)
- 1934 – Franciszek Wybrańczyk, polski muzyk, menadżer muzyczny (zm. 2006)
- 1936 – Jerzy Bartz, polski perkusista jazzowy
- 1938 – Andrzej Żabiński, polski polityk, działacz partyjny, socjolog (zm. 1988)
- 1939 – Wojciech Karolak, polski muzyk jazzowy
- 1940 – Maeve Binchy, irlandzka pisarka
- 1942 – Maria Braunstein, polska tłumaczka, redaktor książek
- 1944 – Rudolph Giuliani, amerykański polityk
- 1945 – Patch Adams, amerykański aktor i komik
- 1945 – Ryszard Jurkowski, polski architekt, urbanista
- 1945 – Wiktor Skrzynecki, polski operator, reżyser filmowy
- 1947 – Zahi Hawass, egipski archeolog
- 1949 – Joanna Nazarowa-Wnuk, polska polityk
- 1949 – Wojciech Strzemżalski, polski reżyser filmowy (zm. 1989)
- 1953 – Bogdan Kowalewski, polski gitarzysta basowy zespołu Maanam
- 1954 – João Carlos de Oliveira, brazylijski lekkoatleta, trójskoczek, rekordzista świata (zm. 1999)
- 1957 – Frank Schätzing, niemiecki pisarz
- 1968 – Marcin Bronikowski, polski śpiewak operowy (baryton)
- 1968 – Kylie Minogue, australijska piosenkarka
- 1972 – Andrzej Deskur, polski aktor
- 1972 – Wojciech Dąbrowski, polski prawnik, polityk, wojewoda mazowiecki
- 1974 – Romain Duris, francuski aktor, muzyk
- 1974 – Monika Jarosińska, polska aktorka
- 1975 – Iwona Petry, polska aktorka, pisarka
- 1979 – Jesse Bradford, amerykański aktor
- 1979 – Michał Piróg, polski tancerz, choreograf, juror programu You Can Dance - Po prostu tańcz
- 1980 – Mark Feehily, irlandzki piosenkarz
- 1981 – Gabor Talmacsi, węgierski motocyklista
- 1981 – Rafał Kwietniewski, polski aktor
- 1983 – Patrycja Mikula, amerykańska fotomodelka
- 1985 – Colbie Caillat, amerykańska piosenkarka
- 576 – św. German z Paryża, biskup Paryża (ur. 496)
- 1357 – Alfons IV, król Portugalii (ur. 1291)
- 1565 – (lub 29 maja) Mikołaj Krzysztof Radziwiłł, marszałek wielki litewski, kanclerz wielki litewski, wojewoda wileński (ur. 1515)
- 1787 – Leopold Mozart, austriacki kapelmistrz, kompozytor, ojciec Wolfganga Amadeusza (ur. 1719)
- 1849 – Anne Brontë, angielska pisarka (ur. 1820)
- 1859 – Paweł Hạnh, wietnamski męczennik, święty katolicki (ur. 1826 lub 1827)
- 1904 – Kopiący Niedźwiedź, wojownik, mistyk i szaman plemienia Dakotów (ur. 1846)
- 1916 – Iwan Franko, ukraiński pisarz (ur. 1856)
- 1937 – Alfred Adler, austriacki psychiatra, psycholog, pedagog (ur. 1870)
- 1941 – Antoni Nowowiejski, polski duchowny katolicki, biskup płocki (ur. 1858)
- 1947 – August Eigruber, hitlerowski zbrodniarz (ur. 1907)
- 1959 – Jan Stepa, polski duchowny katolicki, biskup tarnowski (ur. 1892)
- 1971 – Jean Vilar, francuski reżyser teatralny, aktor (ur. 1912)
- 1972 – Edward VIII Windsor, król Wielkiej Brytanii i cesarz Indii (ur. 1894)
- 1981 – Stefan Wyszyński, polski duchowny katolicki, kardynał, prymas Polski (ur. 1901)
- 1989 – Helena Cygańska-Walicka, polska malarka (ur. 1913)
- 1990 – Jan Janikowski, polski kompozytor (ur. 1926)
- 1991 – Konrad Nałęcki, polski reżyser filmowy (ur. 1919)
- 1997 – Erich Sojka, czeski pisarz (ur. 1922)
- 1999
- 2000 – Vincentas Sladkevicius, litewski duchowny katolicki, arcybiskup Kowna, kardynał (ur. 1920)
- 2002 – Edward Wende, polski prawnik, adwokat, polityk (ur. 1936)
- 2003
- 2004 – Jerzy Klempel, polski piłkarz ręczny, medalista olimpijski (ur. 1953)
- 2006
- 2007 – Parren J. Mitchell, amerykański polityk (ur. 1922)
- 2008
- 2009
- 2010 – Gary Coleman, amerykański aktor (ur. 1968)
Przypisy
