22 stycznia
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
22 stycznia jest 22. dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostało 343 (w latach przestępnych 344) dni.
Słońce w tym dniu znajduje się w zodiakalnym gwiazdozbiorze Wodnika.
| Kalendarium dzień po dniu |
| << | styczeń 2010 | >> | ||||
| Pn | Wt | Śr | Cz | Pt | So | Nd |
| 28 | 29 | 30 | 31 | 1 | 2 | 3 |
| 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 |
| 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 |
| 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
Spis treści |
[edytuj] Święta
- imieniny: Anastazy, Dobromysł, Dominik, Dorian, Gaudencjusz, Gaudenty, Jutrogost, Kasandra, Laura, Mateusz, Sulisław, Uriel i Wincenty.
- Polska – Dzień Dziadka
- Ukraina – Dzień Jedności Ukrainy
- Saint Vincent i Grenadyny – Święto Saint Vincent i Grenadyn
- wspomnienia i święta Kościoła katolickiego[1][2],
[edytuj] Wydarzenia w Polsce
- 1261 – Wołczyn otrzymał prawa miejskie.
- 1656 – potop szwedzki: na zamku w Łańcucie przekształcono konfederację tyszowiecką w konfederację generalną.
- 1863 – wybuchło powstanie styczniowe.
- 1920 – Antoni Petrykiewicz, 13-letni obrońca Lwowa, został odznaczony pośmiertnie Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari, zostając jego najmłodszym kawalerem w historii.
- 1922 – założono w Warszawie Korporację Akademicką Respublica.
- 1938 – otwarto Wysokogórskie Obserwatorium Meteorologiczne Kasprowy Wierch.
- 1943 – generał Stefan Rowecki wydał rozkaz o utworzeniu Kedywu.
- 1945 – do Wodzisławia Śląskiego dotarł marsz śmierci z obozów Auschwitz.
- 1946 – Rada Ministrów wydała dekret o utworzeniu Najwyższego Trybunału Narodowego.
- 1957 – w Warszawie został uprowadzony i zamordowany 16-letni syn przewodniczącego stowarzyszenia Pax, Bolesława Piaseckiego.
- 1971 – rozpoczął się strajk w Stoczni im. Adolfa Warskiego w Szczecinie.
- 1972 – otwarto Muzeum Uniwersytetu Medycznego w Łodzi.
- 1978 – katastrofa autobusu koło Osiecznicy: 15 osób zginęło, a 14 zostało rannych w zderzeniu autobusu rejsowego PKS z radziecką ciężarówką wojskową.
- 1978 – założono opozycyjne Towarzystwo Kursów Naukowych.
- 1999 – Sejm uchwalił ustawę o ochronie informacji niejawnych.
- 2007 – w Warszawie rozpoczęły się Mistrzostwa Europy w Łyżwiarstwie Figurowym.
- 2010 – trzęsienie ziemi z epicentrum w okolicy Pajęczna, o sile 4,7 stopnia w skali Richtera.
[edytuj] Wydarzenia na świecie
- 1506 – formalnie powstała watykańska Gwardia Szwajcarska.
- 1771 – Hiszpania scedowała Falklandy na rzecz Wielkiej Brytanii.
- 1828 – Arthur Wellesley został premierem Wielkiej Brytanii.
- 1879 – bitwa pod Isandlwana: 22 tys. Zulusów zniszczyło całkowicie liczący 1 400 żołnierzy oddział brytyjski.
- 1901 – Edward VII został królem Wielkiej Brytanii.
- 1905 – krwawa niedziela w Petersburgu. Wojsko na rozkaz cara otworzyło ogień do demonstrantów.
- 1911 – otwarto stadion Luigiego Ferrarisa w Genui.
- 1919 – w Kijowie ogłoszono Akt Zjednoczenia Ukrainy.
- 1924 – Ramsay MacDonald został premierem Wielkiej Brytanii.
- 1941 – II wojna światowa: wojska brytyjskie i australijskie zdobyły Tobruk.
- 1944 – wojska amerykańskie wylądowały pod Anzio (Operacja Shingle).
- 1946 – została utworzona Centralna Grupa Wywiadu, przekształcona 26 lipca 1947 roku w CIA.
- 1947 – Paul Ramadier został premierem Francji.
- 1963 – Konrad Adenauer i Charles de Gaulle podpisali tzw. Traktat Elizejski pomiędzy RFN a Francją.
- 1968 – NASA wystrzeliła bezzałogowy statek kosmiczny Apollo 5.
- 1973 – Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych wydał wyrok w sprawie Roe v. Wade, obalający antyaborcyjne prawo stanu Teksas, co dotyczy też pozostałych stanów.
- 1980 – Andriej Sacharow został aresztowany i skazany na wewnętrzne wygnanie do miasta Gorki, za krytykowane radzieckiej interwencji w Afganistanie.
- 1983 – szwedzki tenisista Björn Borg zakończył karierę.
- 1984 – Apple zaprezentowała pierwszy komputer Macintosh.
- 1991 – wojna nad Zatoką Perską: Irakijczycy podpalili szyby naftowe w Kuwejcie.
- 1995 – 19 Izraelczyków zginęło, a 69 zostało rannych w samobójczym zamachu bombowym dwóch członków Islamskiego Dżihadu, na przystanku autobusowym w Beit Lid.
- 2002 – Georgi Pyrwanow został prezydentem Bułgarii.
- 2006 – Aníbal Cavaco Silva wygrał w pierwszej turze wybory prezydenckie w Portugalii.
- 2006 – Evo Morales Ayma został prezydentem Boliwii.
- 2006 – Kobe Bryant ustanowił drugi w historii NBA wynik pod względem ilości punktów zdobytych w jednym meczu – 81 punktów przeciwko Toronto Raptors.
- 2010 – Ireneusz został wybrany 55 patriarchą Serbii przez Sobór Biskupów Serbskiego Kościoła Prawosławnego.
[edytuj] Urodzili się
- 1440 – Iwan III Wielki, święty prawosławny, wielki książę moskiewski (zm. 1505)
- 1561 – Francis Bacon, angielski filozof (zm. 1626)
- 1572 – John Donne, angielski pisarz (zm. 1631)
- 1645 – William Kidd, brytyjski korsarz (zm. 1701)
- 1729 – Gotthold Ephraim Lessing, niemiecki pisarz (zm. 1781)
- 1788 – George Gordon Byron, angielski poeta (zm. 1824)
- 1840 – Wincenty Rapacki, polski aktor, reżyser teatralny (zm. 1924)
- 1849 – August Strindberg, szwedzki pisarz (zm. 1912)
- 1852 – Remigiusz Isoré, misjonarz, męczennik, święty katolicki (zm. 1900)
- 1869 – Grigorij Rasputin, rosyjski mnich, faworyt rodziny cara Mikołaja II (zm. 1916)
- 1875 – David W. Griffith, amerykański reżyser filmowy (zm. 1948)
- 1877
- Wincenty Baranowski, polski polityk, minister (zm. 1957)
- Hjalmar Schacht, niemiecki ekonomista, polityk, prezes Reichbanku i minister ekonomii III Rzeszy (zm. 1970)
- 1878 – Bolesław Leśmian, polski poeta, notariusz (zm. 1937)
- 1879 – Joseph Wittig, niemiecki teolog, filozof, pisarz (zm. 1949)
- 1880 – Frigyes Riesz, węgierski matematyk (zm. 1956)
- 1883 – Jerzy Bandrowski, polski pisarz (zm. 1940)
- 1888
- Stefan Kopeć, polski biolog, fizjolog, profesor Uniwersytetu Warszawskiego (zm. 1941)
- Stefan Miler, legionista, pedagog, założyciel ogrodu zoologicznego w Zamościu (zm. 1962)
- 1891
- Moïse Kisling, francuski malarz, grafik pochodzenia polskiego (zm. 1953)
- Zygmunt Nowakowski, polski pisarz (zm. 1963)
- 1892 – Marcel Dassault, francuski konstruktor lotniczy (zm. 1986)
- 1893 – Conrad Veidt, niemiecki aktor (zm. 1943)
- 1897 – Rosa Ponselle, amerykańska śpiewaczka operowa (sopran) (zm. 1981)
- 1901 – Hans Erich Apostel, austriacki kompozytor (zm. 1972)
- 1904 – Arkady Gajdar, radziecki pisarz (zm. 1941)
- 1906 – Robert E. Howard, amerykański pisarz fantasy (zm. 1936)
- 1908 – Lew Landau, rosyjski fizyk (zm. 1968)
- 1909
- Adolf Rudnicki, polski pisarz (zm. 1990)
- Ann Sothern, amerykańska aktorka (zm. 2001)
- U Thant, birmański polityk, sekretarz generalny ONZ (zm. 1974)
- 1911
- Mary Hayley Bell, brytyjska pisarka, aktorka (zm. 2005)
- Bruno Kreisky, austriacki polityk, kanclarz Austrii (zm. 1990)
- 1913 – Stefan Wincenty Frelichowski, błogosławiony, katolicki ksiądz, patron harcerzy polskich (zm. 1945)
- 1916 – Henri Dutilleux, francuski kompozytor
- 1917
- Łucja Khambang, tajska zakonnica, męczennica, błogosławiona katolicka (zm. 1940)
- Bruce Shand, brytyjski oficer kawalerii, weteran II wojny światowej, ojciec księżnej Kornwalii Camilli (zm. 2006)
- 1920
- Irving Kristol, amerykański filozof, pisarz polityczny, twórca pojęcia neokonserwatyzmu (zm. 2009)
- Chiara Lubich, włoska założycielka Ruchu "Focolari" (zm. 2008)
- Sir Alf Ramsey, angielski trener piłkarski, selekcjoner piłkarskiej reprezentacji Anglii (zm. 1999)
- 1921
- Arno Babadżanian, ormiański kompozytor, pianista (zm. 1983)
- Krzysztof Kamil Baczyński, polski poeta (zm. 1944)
- 1923 – Krzysztof Dunin-Wąsowicz, polski historyk
- 1926
- Aurèle Nicolet, szwajcarski flecista
- Tadeusz Rudolf, polski polityk, minister pracy, płac i spraw socjalnych
- 1930 – Olgierd Jędrzejczyk, polski dziennikarz (zm. 2010)
- 1931 – Sam Cooke, amerykański kompozytor i piosenkarz (zm. 1964)
- 1932 – Piper Laurie, amerykańska aktorka
- 1934
- Wiesław Barej, polski fizjolog zwierząt, rektor SGGW (zm. 2000)
- Bill Bixby, amerykański aktor (zm. 1993)
- Marek Petrusewicz, polski pływak, wicemistrz Europy, rekordzista świata (zm. 1992)
- 1935
- Seymour Cassel, amerykański aktor
- Aleksander Mień, rosyjski duchowny prawosławny, filozof, teolog, ekumenista (zm. 1990)
- 1936 – Alan Heeger, amerykański chemik, laureat Nagrody Nobla
- 1940
- Tadeusz Kwiatkowski-Cugow, polski poeta, prozaik, eseista i satyryk (zm. 2008)
- John Hurt, angielski aktor
- 1942 – Amin Dżemajel, libański polityk, prezydent Libanu
- 1943
- Bogusław Kierc, polski aktor, poeta, eseista
- Ireneusz Sekuła, polski polityk, wicepremier (zm. 2000)
- Michał Urbaniak, polski skrzypek i saksofonista jazzowy
- 1945 – Christoph Schönborn, austriacki duchowny katolicki, arcybiskup Wiednia, kardynał
- 1946 – Malcolm McLaren, brytyjski muzyk, publicysta, menadżer zespołu Sex Pistols (zm. 2010)
- 1947 – Rod Price, brytyjski gitarzysta zespołu Foghat (zm. 2005)
- 1948
- Zofia Borca, polska wokalistka zespołu Respekt
- Ewa Kania, polska aktorka, reżyser teatralny
- 1949 – Steve Perry, amerykański wokalista zespołu Journey
- 1953
- Jim Jarmusch, amerykański reżyser filmowy, aktor
- Jan Stanienda, polski skrzypek
- 1954
- Kevin Hannan, amerykański językoznawca, slawista (zm. 2008)
- Chris Lemmon, amerykański aktor
- 1955
- Czesław Dyrcz, polski kontradmirał, żeglarz
- John Wesley Shipp, amerykański aktor
- 1956 – Barbara Kudrycka, polska prawnik, polityk, minister nauki i szkolnictwa wyższego
- 1957 – Francis Wheen, brytyjski dziennikarz, pisarz, publicysta
- 1959 – Linda Blair, amerykańska aktorka
- 1960 – Michael Hutchence, australijski wokalista zespołu INXS (zm. 1997)
- 1962 – Piotr Polk, polski aktor
- 1965
- Steven Adler, amerykański perkusista zespołu Guns N' Roses
- Diane Lane, amerykańska aktorka
- 1969
- Olivia d'Abo, angielska aktorka, piosenkarka
- Markus Eggler, szwajcarski curler
- Swietłana Moskalec, rosyjska lekkoatletka
- 1970 – Dariusz Pietrzykowski, polski solista operowy
- 1971 – Steffen Möller, niemiecki satyryk, aktor
- 1975 – Balthazar Getty, amerykański aktor
- 1977 – Tomasz Augustynowicz, polski aktor
- 1980
- Ben Moody, amerykański gitarzysta i wokalista zespołu Evanescence
- Marta Szeliga-Frynia, polska curlerka
- 1981 – Willa Ford, amerykańska piosenkarka, aktorka i modelka
- 1982 – Martin Koch, austriacki skoczek narciarski
- 1983
- Etienne Bacrot, francuski szachista, arcymistrz
- Barbara Kaszuba, polska kompozytorka
- 1984 – Elise Tamaëla, holenderska tenisistka
- 1985 – Mohamed Sissoko, malijski piłkarz
- 1988 – Łukasz Rutkowski, polski skoczek narciarski
- 1990 – Alizé Cornet, francuska tenisistka
[edytuj] Zmarli
- 1188 – Ferdynand II, król Leónu (ur. 1137)
- 1342 – Henryk IV Wierny, książę żagański (ur. 1291 lub 1292)
- 1666 – Szahdżahan I, władca Imperium Mogołów w Indiach (ur. 1592)
- 1745
- Franciszek Gil de Frederich, hiszpański dominikanin, misjonarz, męczennik, święty katolicki (ur. 1702)
- Mateusz Alonso de Leciniana, hiszpański dominikanin, misjonarz, męczennik, święty katolicki (ur. 1702)
- 1799 – Horace-Bénédict de Saussure, szwajcarski uczony – naturalista, inicjator alpinizmu (ur. 1740)
- 1840 – Johann Friedrich Blumenbach, niemiecki fizjolog, antropolog (ur. 1752)
- 1850 – Wincenty Pallotti, święty, włoski duchowny katolicki, założyciel Zjednoczenia Apostolstwa Katolickiego (ur. 1795)
- 1887 – Fontes Pereira de Melo, portugalski polityk (ur. 1819)
- 1888 – Anton de Bary, niemiecki botanik, mikolog, fitopatolog (ur. 1831)
- 1900 – David Hughes, amerykański wynalazca, odkrywca mikrofonu (ur. 1831)
- 1901 – Wiktoria, królowa Wielkiej Brytanii (ur. 1819)
- 1922
- Fredrik Bajer, duński działacz pokojowy, publicysta (ur. 1837)
- Benedykt XV, papież (ur. 1854)
- Marie Ennemond Camille Jordan, francuski matematyk (ur. 1838)
- 1938 – Gabriel Czechowicz, polski ekonomista i prawnik, polityk, minister (ur. 1876)
- 1945 – Else Lasker-Schüler, niemiecka poetka pochodzenia żydowskiego (ur. 1869)
- 1947 – Max Berg, niemiecki architekt (ur. 1870)
- 1948 – Jerzy Kowalski, polski filolog klasyczny, pisarz, profesor Uniwersytetu Lwowskiego i Wrocławskiego (ur. 1893)
- 1950 – Alan Hale Sr., amerykański aktor (ur. 1892)
- 1964 – Mark Blitzstein, amerykański kompozytor (ur. 1905)
- 1966 – Herbert Marshall, brytyjski aktor (ur. 1890)
- 1972 – Boris Zajcew, rosyjski pisarz (ur. 1881)
- 1973
- Lyndon Johnson, amerykański polityk, wiceprezydent i prezydent USA (ur. 1908)
- Stanisław Staszewski, polski poeta, bard (ur. 1925)
- 1974 – Antanas Sniečkus, litewski działacz komunistyczny (ur. 1903)
- 1976 – Sylvester Saller, amerykański biblista katolicki, archeolog, franciszkanin (ur. 1895)
- 1982 – Eduardo Frei, chilijski polityk, prezydent Chile (ur. 1911)
- 1983 – Teofil Katra, polski geograf, krajoznawca, pedagog (ur. 1901)
- 1986 – Wilhelm Pluta, sługa Boży, polski duchowny katolicki, biskup zielonogórsko-gorzowski (ur. 1910)
- 1988
- Wieniamin Dorman, rosyjski reżyser filmowy (ur. 1927)
- Zofia Małynicz, polska aktorka (ur. 1905)
- Zofia Solarzowa, polska działaczka ruchu ludowego (ur. 1902)
- 1990 – Mariano Rumor, włoski polityk, premier Włoch (ur. 1915)
- 1991 – Władysław Dewoyno, polski aktor (ur. 1915)
- 1991 – Piotr Lewiński, polski polityk, minister komunikacji (ur. 1915)
- 1993 – Kōbō Abe, japoński pisarz (ur. 1924)
- 1994
- Jean-Louis Barrault, francuski aktor, mim, reżyser teatralny (ur. 1910)
- Telly Savalas, amerykański aktor (ur. 1922)
- 1998 – Regina Pisarek, polska piosenkarka (ur. 1939)
- 2002 – Peter Bardens, brytyjski muzyk zespołu Camel (ur. 1944)
- 2004 – Ann Miller, amerykańska aktorka, tancerka, piosenkarka (ur. 1923)
- 2005 – Jan Władysław Sroczyński, polski lekarz, polityk, poseł na Sejm X kadencji (ur. 1921)
- 2006 – Rick van der Linden, holenderski muzyk zespołu Ekseption (ur. 1946)
- 2007 – Disco D, amerykański producent muzyczny i kompozytor hiphopowy (ur. 1980)
- 2007 – Emmanuel de Graffenried, szwajcarski kierowca wyścigowy Formuły 1 (ur. 1914)
- 2007 – Elizaphan Ntakirutimana, rwandyjski pastor Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego (ur. 1924)
- 2007
- Ramón Marsal, hiszpański piłkarz, reprezentant Hiszpanii (ur. 1934)
- Carlos Olivier, wenezuelski aktor (ur. 1952)
- Abbé Pierre, francuski ksiądz katolicki, członek zakonu kapucynów, założyciel ruchu Emmaüs (ur. 1912)
- Liz Renay, amerykańska aktorka (ur. 1926)
- 2008
- Heath Ledger, australijski aktor (ur. 1979)
- Zachariasz Łyko, polski publicysta, pastor, ksiądz (ur. 1929)
- Ştefan Niculescu, rumuński kompozytor (ur. 1927)
- Marie Smith, amerykańska językoznawczyni, ostatnia osoba posługująca się językiem eyak (ur. 1918)
- 2009
- Zbigniew Czeczot-Gawrak, polski filmoznawca, historyk i teoretyk filmu, publicysta i wykładowca uniwersytecki (ur. 1911)
- Stanisław Karolkiewicz, polski wojskowy, generał brygady, współzałożyciel i prezes Światowego Związku Żołnierzy AK (ur. 1918)
- Anna Radziwiłł, polska pedagog, polityk, historyk, senator I kadencji (ur. 1939)
- Manfred Steffen, niemiecki aktor (ur. 1916)
- Michaił Zajcew, radziecki dowódca wojskowy, generał armii, Bohater Związku Radzieckiego (ur. 1923)
- 2010 – Jean Simmons, brytyjska aktorka (ur. 1929)
Przypisy
|
|||||
